Relacja z kolejnego spotkania poświęconego strategii polityki kulturalnej Podhala- Marka Podhala

11 marca w sali obrad Urzędu Miejskiego w Zakopanem miała miejsce kolejna debata z udziałem przedstawicieli instytucji kultury z powiatu tatrzańskiego, z Gminnych Ośrodków Kultury z Poronina, Kościeliska, Białego Dunajca, Wydziału Kultury Miasta Zakopane a także ze Związku Podhalan z Białego Dunajca. Podczas spotkania dyskutowaliśmy nad zagadnieniami, które powinna zawierać w sobie strategia dotycząca polityki kulturalnej Podhala.

Pierwszym punktem dyskusji była MARKA PODHALA. Zebrani zgodni byli co do faktu, iż powinna ona być oparta na kulturze. Powinna stać się marką rozpoznawalną w Polsce i nie tylko. Wiele województw dokłada starań by promować swoją markę regionalną: śląskie- pozytywna energia, lubelskie- czaruje, świętokrzyskie czaruje- poleć na weekend, lubelskie- smakuj życie itp. Podhale nie ma takiej marki i warto byłoby o to zadbać.

Istnieje Marka Tatrzańska, która przyznawana jest przez Starostę od 2008 r. – to lokalny certyfikat jakości, który ma na celu identyfikację produktów regionalnych i usług, inicjatyw oraz podmiotów gospodarczych, twórców ludowych, osób i instytucji działających w obszarze kultury regionalnej. Niemniej jednak zebrani przyznali, iż mimo, że inicjatywa jest bardzo dobra, to nie ma środków na jej realizację, a także wystarczającej promocji, by stała się bardziej rozpoznawalna nawet na samym Podhalu, gdzie mieszkańcy jej nie kojarzą.

Jeśli chodzi o markę Podhale, padła propozycja by zorganizować konkurs na nazwę dla tej marki. Na markę Podhale powinny składać się następujące następujące elementy:

  • zasoby oraz oferta kulturalna każdej z gmin powiatu tatrzańskiego
  • marka ta powinna składać się z dwóch zasadniczych elementów: kultury ludowej i kultury wysokiej inspirowanej Podhalem. Jej zasadnicze elementy to:

– natura, góry

– strój, gwara

– architektura

-powinna być budowana na osobowościach żyjących i tworzących, zainspirowanych w twórczości Podhalem: Szymanowski, Karłowicz, Kasprowicz, Witkacy

-kapitał ludzki: twórcy ludowi, artyści ale także osoby pracujące w kulturze i w nią zaangażowane

-produkt kulinarny

 

  • elementami składowymi marki powinny być:

– wydarzenia kulturalne, ale rozumiane szeroko, nie tylko te związane z folklorem

– infrastruktura kultury: brak domu kultury w Zakopanem, GOK w lepszej lokalizacji w Białym Dunajcu, kin, teatrów

– turystyka kulturowa

– edukacja: budowanie popytu na kulturę, edukacja odbiorców

– promocja tej marki

Kolejnym punktem dyskusji było omówienie procentowego udział dziedzin kultury w poszczególnych gminach

SZTUKA: jeśli chodzi o sztukę, to w gminach wiejskich powiatu tatrzańskiego przeważa sztuka ludowa. W samym Zakopanem sytuacja jest odwrotna. Niemniej jednak, jak przyznali zebrani, oferty kulturalnej związanej ze sztuką wysoką w gminach powinno być więcej, bo widać, że też cieszy się zainteresowaniem, ponadto należy stworzyć zapotrzebowanie na nią- ktoś kto nigdy nie miał do czynienia ze sztuką współczesną, nawet nie wie, czy mu się ona podoba czy nie.

MUZYKA: również dzieląca się na muzykę ludową i muzykę współczesną oraz klasyczną.

Muzyka ludowa, ale na najwyższym poziomie powinna być częściej prezentowana turystom, ponieważ jeżeli ich jedyny kontakt z muzyką góralską jest w karczmach, to nie jest to muzyka na najwyższym poziomie.

W Poroninie działa filia szkoły muzycznej z Zakopanego im. M. Karłowicza. Jest bardzo duże zainteresowanie nie tylko pośród dzieci z gminy Poronin, ale także z ościennych gmin- wręcz brakuje miejsc dla chętnych. Dlatego dobrym pomysłem byłoby stworzenie kolejnej filii szkoły muzycznej w innej gminie.

W samym Zakopanem, mimo iż większość turystów kojarzy to miasto z muzyką góralską, nie odbywa się tutaj wcale wiele koncertów, festiwali muzyki góralskiej. Przeważają koncerty i festiwale muzyki poważnej jak np. Festiwal Organowy, muzyki kameralnej poważnej i współczesnej: Muzyka na Szczytach, Dni Muzyki Karola Szymanowskiego, muzyki jazzowej: Jazz Kalatówki, Wiosna Jazzowa.

FILM: jeśli chodzi o film, to najbardziej ta dziedzina kultury rozwinięta jest w Zakopanem, które posiada dwa kina: Sokół i Giewont, latem działa kino letnie Orange, a także Festiwal Filmów Górskich. W kinie Sokół działa również cykl „Kino którego szukasz”, prezentujący ambitniejsze filmy. W pozostałych gminach powiatu tatrzańskiego nie ma kin. Czasami mają jednak mają miejsce inicjatywy prywatne jak np. w Kościelisku karczma Polany zorganizowała kilkakrotnie kino pod chmurką, na polanie. W Białym Dunajcu w GOK-u sporadycznie miały miejsce projekcje filmowe, teraz starają się o wykupienie licencji rocznej.

TEATR: poza teatrem Witkacego- który jest teatrem profesjonalnym nie ma teatrów w żadnej z pozostałych gmin. W Bukowinie Tatrzańskiej funkcjonuje Teatr Amatorski, którego przedstawienia odbywają się w Domu Ludowym i cieszą się dużym zainteresowaniem. Przedstawiane są np. sztuki Moliera w gwarze góralskiej. Tutaj pojawił się problem infrastruktury, nie ma miejsca, gdzie można by wystawiać spektakle. W Kościelisku z inicjatywy Koła Gospodyń czasami wystawiane są spektakle.

Zebrani podali jako niezwykle pozytywny przykład Nowy Targ i działalności tamtejszego Miejskiego Ośrodka kultury, który zaprasza artystów z Krakowa i co 2 tygodnie wystawiane są spektakle z ich udziałem. Przedstawienia te cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem.

SŁOWO: ta dziedzina sztuki rozwija się bardzo prężnie, zwłaszcza jeśli chodzi o twórców ludowych w gminach wiejskich. Bardzo wielu z nich chętnie pisze, a potem GOK-i czy gminy pomagają w wydaniu czy to tomików poezji, czy prozy. Najczęściej są wydawanych jest na potrzeby danej gminy: 500-1000 sztuk. Jest bardzo wiele przeglądów recytatorskich, w których zarówno dzieci jak i starsi chętnie biorą udział. W Kościelisku działała Podhalańska Oficyna Wydawnicza, która pomagała wydawać twórcom ludowym ich dzieła, ale obecnie już nie funkcjonuje. W Zakopanem działalność wydawnicza i twórczość literacka również mocno stoją. Wydaje się więcej publikacji dotyczących ludzi tworzących na Podhalu, o samym Zakopanem, o sztuce podhalańskiej itp.

Jeśli chodzi o procentowy udział różnych podmiotów w tworzeniu kultury w poszczególnych gminach, to największy udział jest gminy i gminnych ośrodków kultury oraz twórców ludowych. Aktywne pozostają starostwo powiatowe oraz województwo małopolskie-aczkolwiek starostwo nie dysponuje aż takimi środkami na kulturę. W gminach wiejskich aktywne są również parafie, aczkolwiek bardziej w formie współpracy niż inicjatora wydarzeń kulturalnych. Jeśli chodzi o trzeci sektor: organizacje pozarządowe i fundacje, to najwięcej działa ich w Zakopanem, aczkolwiek jeśli spojrzeć na te organizujące cyklicznie duże i prestiżowe wydarzenia kulturalne to są to najczęściej te same organizacje: Stowarzyszenie im. M. Karłowicza i Stowarzyszenie Spotkania z Filmem Górskim.

I tu znowu pozytywnego przykładu dostarcza Nowy Targ, gdzie prężnie działa bardzo dużo stowarzyszeń. Oferta kulturalna Nowego Targu jest bogata w szereg wydarzeń kulturalnych. Specyfika jej jest inna niż chociażby w Zakopanem, ponieważ wydarzenia te są adresowane do mieszkańców, gdyż w Nowym Targu nie ma praktycznie turystów. Poza tym bogaty wachlarz wydarzeń kulturalnych bierze się z zarówno prężnej działalności Miejskiego Ośrodka Kultury a także szerokiego i różnorodnego grona odbiorców np. studenci (z Podhalańskiej Wyższej Szkoły Zawodowej). I chociaż Nowy Targ nie słynie z bardzo dużych i rozpoznawalnych imprez kulturalnych, to oferta kulturalna jest niezwykle bogata.

Podczas spotkania pojawiła się sugestia, że skoro strategia ma dotyczyć polityki kulturalnej całego Podhala, to warto byłoby powiat nowotarski również włączyć. W zasadzie można by iść szeroko i włączyć również Spisz i Orawę. Aczkolwiek przy szerokim podejściu trudniej o kompromis, trudniej się dogadać, jak przyznali zebrani.

Mimo bliskości terytorialnej Zakopanego z Nowym Targiem, to nigdy nie było większej współpracy między tymi miastami, a można by zacząć tą współpracę na zasadzie NAUKI DOBRYCH PRAKTYK, wzajemnego uczenia się od siebie, podpatrywania się i promocji ciekawych wydarzeń kulturalnych. Aczkolwiek uczestnicy dyskusji przyznali, iż samo Zakopane zachowuje się czasami w bardzo nadęty sposób w stosunku do innych gmin, że Nowy Targ nie jest już skalnym Podhalem , że Zakopane wszystko ma najlepsze: najlepszych górali, gwarę itp., choć te prawdy wygłaszane są przez osoby, które góralami nie są (aż o 80% mieszkańców Zakopanego to nie są górale). Trudniej wówczas o współpracę, jeśli relacje nie są partnerskie i każdy wychodzi z równego poziomu.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom spotkania za aktywny udział w dyskusji i dzielenie się swoimi przemyśleniami oraz pomysłami. Kolejne spotkanie już w najbliższą środę 16 marca o 11:30.

Marka Podhale z Kulturą Marka Podhale procentowy udział dziedzin kultury

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *